Αταλάντη

Όταν η Αταλάντη γεννήθηκε στην Αρκαδία (ή στη Βοιωτία), ο πατέρας της Ιάσιος (ή Σχοινέας), βαθιά απογοητευμένος που δεν απέκτησε γιο, πρόσταξε να την εγκαταλείψουν αβοήθητη στα άγρια φαράγγια του όρους Παρθένιο. Η θεά Άρτεμις, συγκινημένη από τη μοίρα του βρέφους, έστειλε μια μεγαλόσωμη άρκτο η οποία είχε χάσει τα μικρά της: το θηρίο θήλασε στοργικά το κορίτσι μέχρι που το ανακάλυψαν ντόπιοι κυνηγοί και το μεγάλωσαν ανάμεσα στα δάση.

Στα αρκαδικά βουνά η Αταλάντη έγινε δεινή τοξότρια και ταχύτατη δρομέας, αφιερωμένη στην παρθενία και στη λατρεία της Αρτέμιδος. Όταν δύο άγριοι Κένταυροι, ο Ροίκος και ο Υλαίος, επιχείρησαν να της επιτεθούν και να τη βιάσουν μέσα στο δάσος, η ηρωίδα δεν δείλιασε: τράβηξε το τόξο της και τους εκτέλεσε εν ψυχρώ με διαδοχικά βέλη, προστατεύοντας με αίμα την τιμή και την ανεξαρτησία της.

Το κορυφαίο κατόρθωμα της Αταλάντης έλαβε χώρα στην Καλυδώνα. Ο βασιλιάς Οινέας είχε ξεχάσει να προσφέρει τους απαρχές των καρπών στην Άρτεμι, και η οργισμένη θεά εξαπέλυσε έναν τερατώδη, υπερφυσικό κάπρο που κατέστρεφε τα σπαρτά και κατασπάραζε τα κοπάδια. Στο πανελλήνιο προσκλητήριο για το κυνήγι του θηρίου συγκεντρώθηκαν οι γενναιότεροι άνδρες της εποχής (ο Μελέαγρος, ο Θησέας, ο Ιάσων, ο Πηλέας και οι Θεστιάδες). Πολλοί άνδρες αρνήθηκαν αρχικά να κυνηγήσουν πλάι σε μια γυναίκα, αλλά ο πρίγκιπας Μελέαγρος, γοητευμένος από το θάρρος της, επέβαλε τη συμμετοχή της.

Στη διάρκεια της φονικής συμπλοκής, όπου αρκετοί ήρωες ποδοπατήθηκαν και σκοτώθηκαν από το θεριό, η Αταλάντη ήταν η μόνη που διατήρησε την ψυχραιμία της: με ένα εύστοχο βέλος χτύπησε τον κάπρο πίσω από το αυτί, κάνοντάς τον να αιμορραγήσει και επιτρέποντας στον Μελέαγρο να τον αποτελειώσει. Επειδή εκείνη είχε χτυπήσει πρώτη το θηρίο, ο Μελέαγρος της έδωσε ως αριστείο το τομάρι και το κεφάλι του κάπρου, προκαλώντας την οργή των θείων του (των αδελφών της Αλθαίας) και τη συμπλοκή που οδήγησε στον θάνατό του.

Μετά το κυνήγι της Καλυδώνας, η φήμη της Αταλάντης εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο. Στους λαμπρούς επιτάφιους αγώνες που διοργανώθηκαν προς τιμήν του βασιλιά Πελία στην Ιωλκό, η ηρωίδα δεν δίστασε να κατέβει στην παλαίστρα απέναντι στους ισχυρότερους πολεμιστές. Αντίπαλός της κληρώθηκε ο Πηλέας, ο μετέπειτα πατέρας του Αχιλλέα και ένας από τους πιο σεβαστούς παλαιστές της εποχής.

Στον αγώνα πάλης —θέμα ιδιαίτερα αγαπητό στην αττική μελανόμορφη και ερυθρόμορφη αγγειογραφία— η Αταλάντη αντιμετώπισε τον Πηλέα (τον μετέπειτα πατέρα του Αχιλλέα) και αναδείχθηκε νικήτρια.

Όταν ο πατέρας της την αναγνώρισε και της ζήτησε να παντρευτεί, η Αταλάντη έθεσε στους μνηστήρες της έναν σκληρό όρο: θα γινόταν σύζυγος μόνο εκείνου που θα τη νικούσε στον αγώνα δρόμου, ενώ όποιος έχανε θα θανατωνόταν. Πολλοί επίδοξοι μνηστήρες έχασαν τη ζωή τους, καθώς κανένας θνητός δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί την ταχύτητά της.

Τότε εμφανίστηκε ο νεαρός Ιππομένης (ή Μελανίων), ο οποίος είχε ζητήσει τη συνδρομή της Αφροδίτης. Η θεά του έρωτα του χάρισε τρία ολόχρυσα μαγικά μήλα από τον κήπο των Εσπερίδων. Στη διάρκεια της κούρσας, κάθε φορά που η Αταλάντη τον πλησίαζε και ετοιμαζόταν να τον προσπεράσει, ο Ιππομένης κυλούσε στο πλάι του δρόμου ένα χρυσό μήλο. Η Αταλάντη έσκυψε τρεις φορές για να σηκώσει τα χρυσά μήλα, κι έτσι ο Ιππομένης έφτασε πρώτος στο τέρμα. Ο Ιππομένης πέρασε πρώτος τη γραμμή του τέρματος και κέρδισε το χέρι της.

Ωστόσο, μέσα στη χαρά της νίκης του, ο Ιππομένης ξέχασε να αποδώσει τις οφειλόμενες ευχαριστίες και θυσίες στην Αφροδίτη. Η θεά τον εκδικήθηκε εμφυσώντας στο ζευγάρι ακατανίκητο πάθος μέσα σε έναν ιερό ναό της Ρέας (ή της Κυβέλης). Για τη βεβήλωση του ιερού της, η θεά μεταμόρφωσε το ζευγάρι σε λιοντάρια και τα έζεψε στο άρμα της.