Βελλεροφόντης

Η αρχή της διαδρομής του ήρωα σημαδεύτηκε από ένα ακούσιο έγκλημα: σκότωσε κατά λάθος τον αδελφό του Δηλιάδη (ή έναν Κορίνθιο ευγενή ονόματι Βέλλερο, εξ ου και το προσωνύμιο «Βελλεροφόντης», δηλαδή ο φονιάς του Βελλέρου). Για να καθαρθεί από τον ακούσιο φόνο, κατέφυγε στην Τίρυνθα στον βασιλιά Προίτο, ο οποίος του πρόσφερε φιλοξενία και τελετουργικό καθαρμό.

Στην Τίρυνθα όμως η σύζυγος του Προίτου, η βασίλισσα Άντεια (ή Σθενέβοια στους τραγικούς), ερωτεύτηκε τον νεαρό Βελλεροφόντη και του ζήτησε να ενωθεί κρυφά μαζί της. Όταν ο ευσεβής Βελλεροφόντης αρνήθηκε κατηγορηματικά να προδώσει την ιερή φιλοξενία του βασιλιά, εκείνη, εξοργισμένη από την απόρριψη, τον συκοφάντησε στον σύζυγό της ότι αποπειράθηκε να τη βιάσει. Ο Προίτος, μη θέλοντας να παραβιάσει τους νόμους της φιλοξενίας σκοτώνοντας ο ίδιος έναν καλεσμένο, έστειλε τον ήρωα στον πεθερό του, βασιλιά της Λυκίας Ιοβάτη, παραδίδοντάς του ένα σφραγισμένο πινάκιο με κρυπτογραφημένα σήματα («σήματα λυγρά») που διέτασσαν τον άμεσο θάνατο του κομιστή.

Ο βασιλιάς Ιοβάτης φιλοξένησε τον Βελλεροφόντη επί εννέα ημέρες πριν ανοίξει την επιστολή. Όταν διάβασε τη φονική εντολή, αποφάσισε να τον στείλει σε βέβαιο θάνατο αναθέτοντάς του να εξοντώσει τη φοβερή Χίμαιρα, ένα τέρας που κανένας θνητός δεν μπορούσε να πλησιάσει από το έδαφος. Αντιλαμβανόμενος το αδύνατο του εγχειρήματος, ο ήρωας συμβουλεύτηκε τον Κορίνθιο μάντη Πολύειδο, ο οποίος τον προέτρεψε να αναζητήσει τον φτερωτό ίππο Πήγασο και να κοιμηθεί μια νύχτα πάνω στον βωμό της θεάς Αθηνάς.

Στον ύπνο του, η Αθηνά του εμφανίστηκε κρατώντας ένα αστραφτερό χρυσό χαλινάρι και του είπε: «Κοιμάσαι, βασιλόπουλο της Κορίνθου; Πάρε αυτό το φυλαχτό και θυσίασε έναν λευκό ταύρο στον πατέρα σου Ποσειδώνα». Μόλις ξύπνησε, ο Βελλεροφόντης βρήκε δίπλα του το χρυσό χαλινάρι, ίδρυσε βωμό στην Αθηνά Χαλινίτιδα και πήγε στην κρήνη Πειρήνη, όπου έπιασε και δάμασε τον φτερωτό Πήγασο την ώρα που έπινε νερό.

Πάνω στη ράχη του Πηγάσου, ο Βελλεροφόντης πέταξε πάνω από τα βουνά της Λυκίας όπου φώλιαζε η Χίμαιρα. Το τρικέφαλο τέρας —με σώμα λιονταριού, κεφαλή αίγας που ξερνούσε πυρ και ουρά φιδιού— κατέκαιγε ολόκληρη τη χώρα. Κανένα πεζό στράτευμα δεν μπορούσε να πλησιάσει τις πύρινες ανάσες του χωρίς να γίνει στάχτη.

Ο ήρωας, αξιοποιώντας την υπεροχή του ύψους όπου οι φλόγες δεν μπορούσαν να τον φτάσουν, εκτόξευσε αρχικά μια βροχή από βέλη. Στη συνέχεια, εφάρμοσε μια ιδιοφυή τακτική: προσάρμοσε στην αιχμή του δόρατός του έναν βαρύ όγκο μολύβδου και όρμησε κάθετα προς το ανοιχτό λαρύγγι του τέρατος. Η καυτή ανάσα της Χίμαιρας έλιωσε ακαριαία τον μόλυβδο, ο οποίος κύλησε στα σπλάχνα της προκαλώντας ασφυξία και καταστρέφοντας τα ζωτικά της όργανα. Το ανίκητο τέρας σωριάστηκε νεκρό, και ο ήρωας επέστρεψε θριαμβευτής στον Ιοβάτη.

Έκπληκτος ο Ιοβάτης, του ανέθεσε αμέσως δύο νέες αποστολές εξόντωσης: πρώτα να υποτάξει τους άγριους Σολύμους και έπειτα να αντιμετωπίσει τις πολεμοχαρείς Αμαζόνες. Ο Βελλεροφόντης, πολεμώντας από ψηλά ρίχνοντας ογκόλιθους και βέλη πάνω από τις γραμμές των εχθρών, συνέτριψε και τους δύο στρατούς. Όταν μάλιστα επιβίωσε και από μια μυστική ενέδρα της επίλεκτης βασιλικής φρουράς της Λυκίας, ο Ιοβάτης αναγνώρισε τη θεϊκή προστασία του, του έδειξε την επιστολή του Προίτου, του έδωσε για σύζυγο την κόρη του Φιλονόη και τον όρισε κληρονόμο του θρόνου.

Ωστόσο, η συνεχής δόξα και οι θρίαμβοι τύφλωσαν τον ήρωα με αλαζονεία. Στην επιθυμία του να φτάσει ως την κατοικία των θεών, ανέβηκε στον Πήγασο και επιχείρησε να πετάξει στον Όλυμπο. Ο Δίας έστειλε τότε έναν οίστρο (αλογόμυγα) που κέντρισε τον Πήγασο· το φτερωτό άλογο τινάχτηκε στον αέρα και έριξε τον Βελλεροφόντη στη γη, στο Αλήιον πεδίο της Κιλικίας. Ο Βελλεροφόντης έπεσε στη γη, αλλά δεν σκοτώθηκε: κουτσός, τυφλός και στερημένος από δόξα, περιπλανιόταν μόνος και καταραμένος στο «Αλήιον Πεδίον» (το πεδίο των περιπλανήσεων), τρώγοντας την ίδια του την ψυχή μακριά από τα βλέμματα των ανθρώπων, ενώ ο Πήγασος συνέχισε την πτήση του προς τον Όλυμπο κουβαλώντας πλέον τους κεραυνούς του Δία.